Czeskie kino od dekad zaskakuje widzów oryginalną narracją i czarnym humorem, który wyróżnia je na tle europejskiej produkcji.

Początki czeskiego filmu

Pierwsze czeskie filmy powstały jeszcze w czasach austro-węgierskich. Studio Barrandov, otwarte w 1933 roku, szybko stało się największym ośrodkiem produkcji w Europie Środkowej. W okresie międzywojennym popularność zdobywały komedie z Vlastą Burianem oraz adaptacje literatury narodowej.

Okres powojenny

Po 1945 roku kinematografia została znacjonalizowana. W latach pięćdziesiątych dominowały filmy propagandowe, jednak już pod koniec dekady pojawiły się pierwsze dzieła o większej wartości artystycznej.

Złoty okres Nowej Fali

Lata 1963–1968 to czas największego rozkwitu czeskiego kina. Reżyserzy tacy jak Miloš Forman, Jiří Menzel czy Věra Chytilová wprowadzili do filmu elementy improwizacji i krytyki społecznej.

  • Człowiek z Holoubku – satyra na biurokrację
  • Pociągi pod specjalnym nadzorem – oscarowy debiut Formana
  • Daisies – eksperymentalna opowieść o dwóch dziewczynach

Nagrody i uznanie międzynarodowe

W tym okresie czeskie filmy zdobyły dwa Oscary dla filmów nieanglojęzycznych. Sukcesy te otworzyły drzwi do koprodukcji z Europą Zachodnią.

Współczesna scena filmowa

Po 1989 roku powstały prywatne studia i festiwale. Dziś czeskie kino łączy produkcje komercyjne z ambitnymi projektami artystycznymi. Reżyserzy tacy jak Jan Svěrák czy Ondřej Trojan regularnie pojawiają się na festiwalach w Cannes i Berlinie.

Warto śledzić aktualne premiery w Pradze i Brnie, gdzie działa kilkanaście niezależnych kin studyjnych. Dla turystów przydatne są również retrospektywy organizowane przez Narodowe Centrum Filmowe.

Jak oglądać czeskie filmy w Polsce

Wiele tytułów jest dostępnych na platformach VOD z polskim lektorem lub napisami. Warto zacząć od klasyki Nowej Fali, a następnie przejść do współczesnych produkcji. Regularne pokazy odbywają się także w Instytucie Kultury Czeskiej w Warszawie.